Zašto vas fotografišu pri svakom ulasku u Evropsku uniju? Evo kako funkcioniše novi sistem granične kontrole
Mnogi građani Srbije i drugih zemalja koje nisu članice Evropske unije posljednjih mjeseci primijetili su promjene prilikom prelaska granice. Putnici su iznenađeni činjenicom da ih granične službe često ponovo fotografišu ili traže biometrijske podatke, čak i ako su tu proceduru već ranije prošli.
Zbog toga se među putnicima pojavilo mnogo pitanja. Da li je riječ o grešci sistema, novim pravilima ili dodatnim sigurnosnim provjerama?
Odgovor se krije u novom digitalnom sistemu kontrole ulaska i izlaska iz Evropske unije, koji postepeno mijenja dosadašnji način evidentiranja putnika.
Zašto se fotografisanje ponavlja pri svakom prelasku granice?
Najčešća nedoumica odnosi se na pitanje zbog čega se ista procedura ponavlja svaki put kada osoba ulazi ili izlazi iz Evropske unije.
Prema objašnjenjima stručnjaka za turističke i granične procedure, razlog je jednostavan. Svaki prelazak granice predstavlja zaseban događaj koji se mora evidentirati u sistemu.
To znači da fotografisanje ili provjera biometrijskih podataka nisu znak da prethodna registracija nije uspjela, već dio redovne procedure kojom se bilježi novi ulazak ili izlazak iz Evropske unije.
Šta je EES sistem?
Novi sistem nosi naziv Entry/Exit System, poznat i kao EES.
Njegova osnovna svrha jeste digitalno evidentiranje ulaska i izlaska državljana zemalja koje nisu članice Evropske unije.
Umjesto dosadašnjeg pečatiranja pasoša, podaci o putovanju evidentiraju se elektronski, što omogućava preciznije praćenje vremena provedenog u državama članicama.
Prilikom prve registracije mogu se evidentirati fotografija lica i drugi biometrijski podaci predviđeni važećim pravilima, a svaki naredni prelazak povezuje se sa postojećim zapisom uz evidentiranje novog datuma ulaska ili izlaska.
Koji je cilj novog sistema?
Glavni cilj EES sistema jeste modernizacija granične kontrole i preciznije praćenje boravka putnika iz zemalja koje nisu članice Evropske unije.
Na taj način nadležne službe lakše provjeravaju koliko je dana određena osoba boravila unutar šengenskog prostora i da li poštuje pravilo prema kojem je bez posebne dozvole moguće boraviti najviše 90 dana u periodu od 180 dana.
Digitalna evidencija istovremeno smanjuje mogućnost administrativnih grešaka koje su bile moguće prilikom ručnog pečatiranja pasoša.
Zašto su putnici zbunjeni?
Veliki broj putnika očekivao je da će biometrijska registracija biti potrebna samo jednom.
Međutim, novi sistem funkcioniše drugačije.
Iako se osnovni podaci već nalaze u evidenciji, svaki novi prelazak granice mora biti zasebno registrovan kako bi sistem imao tačan pregled svih ulazaka i izlazaka.
Zbog toga osobe koje više puta putuju između Evropske unije i država koje nisu članice mogu imati utisak da se ista procedura stalno ponavlja.
Da li će čekanja na granicama biti duža?
Jedna od najvećih briga putnika odnosi se na moguće gužve, posebno tokom ljetne turističke sezone i praznika.
Tokom perioda povećanog broja putovanja dodatne provjere mogu produžiti vrijeme zadržavanja na pojedinim graničnim prelazima.
Nadležne službe nastoje organizovati rad tako da se čekanja svedu na minimum, ali je preporučljivo da putnici planiraju nešto više vremena za prelazak granice nego ranijih godina.
Kako se pripremiti za putovanje?
Prije polaska na put korisno je imati na umu nekoliko važnih preporuka:
- provjerite da li su putni dokumenti važeći
- pripremite pasoš prije dolaska na graničnu kontrolu
- budite spremni na fotografisanje ili druge identifikacione provjere u skladu sa važećim pravilima
- planirajte dodatno vrijeme za prelazak granice tokom turističke sezone
- informišite se o aktuelnim pravilima prije putovanja.
Dobra priprema može pomoći da cijela procedura prođe brže i bez nepotrebnog stresa.
Šta novi sistem znači za putnike?
Iako se mnogima čini da novi način kontrole usporava prelazak granice, njegova svrha nije otežavanje putovanja već modernizacija evidencije ulaska i izlaska iz Evropske unije.
Digitalni sistem omogućava preciznije vođenje podataka, lakšu provjeru identiteta putnika i efikasnije praćenje dozvoljenog perioda boravka.
Za većinu putnika promjene će se svoditi na nekoliko dodatnih koraka tokom granične kontrole, dok će se s vremenom ovakav način evidentiranja vjerovatno pretvoriti u uobičajenu proceduru.
Zaključak
Nova pravila na granicama Evropske unije izazvala su brojne reakcije jer predstavljaju značajnu promjenu u odnosu na dosadašnji način prelaska granice. Iako se fotografisanje ili biometrijska provjera mogu ponavljati pri svakom ulasku ili izlasku, to je predviđeni način rada digitalnog sistema, a ne greška u evidenciji.
Putnici koji unaprijed poznaju proceduru lakše će planirati svoje putovanje i izbjeći iznenađenja na graničnim prelazima. Uz malo više vremena i pripreme, novi sistem postaje još jedan dio standardne kontrole koja će pratiti međunarodna putovanja u narednim godinama.
