Kolika je nemačka penzija posle samo pet godina rada? Evo računice prema iznosima za 2026. godinu
Za sticanje prava na redovnu starosnu penziju u Nemačkoj u pravilu je potrebno najmanje pet godina osiguranja. Međutim, pet godina staža ne garantuje određeni iznos penzije – visina primanja zavisi prvenstveno od zarade i broja prikupljenih penzijskih bodova.
Mnogi radnici sa Balkana koji su nekoliko godina proveli u Nemačkoj pitaju se da li imaju pravo na nemačku penziju i koliki bi njen iznos mogao da bude.
Prema podacima Nemačkog penzijskog osiguranja, za redovnu starosnu penziju potrebno je ispuniti dva osnovna uslova: dostići propisanu starosnu granicu i imati najmanje pet godina osiguranja, odnosno ispuniti minimalni period poznat kao „Wartezeit“.
Pet godina predstavlja uslov za sticanje prava, ali ne određuje visinu penzije. Dve osobe sa istim brojem godina osiguranja mogu da primaju potpuno različite iznose ukoliko su tokom rada imale različite plate.
Kako funkcionišu penzijski bodovi?
Nemački penzijski sistem zasniva se na takozvanim dohodovnim ili penzijskim bodovima – „Entgeltpunkte“.
Radnik koji tokom jedne godine zaradi iznos jednak prosečnoj godišnjoj zaradi osiguranika dobija približno jedan penzijski bod. Ako zaradi polovinu proseka, dobija oko pola boda, dok zarada iznad proseka donosi više od jednog boda, do propisanog maksimuma.
Za 2026. godinu privremeno utvrđena prosečna godišnja bruto zarada koja odgovara jednom penzijskom bodu iznosi 51.944 evra.
To znači da bi zaposleni sa godišnjom bruto platom od približno 51.944 evra za jednu punu godinu osiguranja ostvario oko jedan bod.
Pet godina uz prosečnu platu donosi oko 213 evra
Od 1. jula 2026. godine vrednost jednog penzijskog boda u Nemačkoj iznosi 42,52 evra mesečno. Prethodno je iznosila 40,79 evra, a povećana je za 4,24 odsto. Ista vrednost boda primenjuje se u zapadnim i istočnim nemačkim pokrajinama.
Ako je osoba pet godina zarađivala tačno nemački prosek i svake godine prikupila po jedan bod, imala bi ukupno pet penzijskih bodova.
Računica bi izgledala ovako:
5 penzijskih bodova × 42,52 evra = 212,60 evra bruto mesečno
Prema tome, osoba koja je pet godina ostvarivala prosečnu nemačku platu mogla bi da očekuje približno 212,60 evra bruto redovne starosne penzije mesečno, računato prema vrednosti boda koja važi od 1. jula 2026. godine.
Ovo je pojednostavljen, okvirni primer. Podrazumeva da nema umanjenja zbog ranijeg odlaska u penziju niti dodatnih uvećanja, kao i da se primenjuju standardni faktori za redovnu starosnu penziju.
Kolika bi bila penzija sa platom upola manjom od prosečne?
Ako je radnik zarađivao približno polovinu nemačke prosečne zarade, godišnje bi prikupio oko 0,5 bodova.
Za pet godina to bi bilo približno 2,5 boda:
2,5 boda × 42,52 evra = 106,30 evra bruto mesečno
Osoba koja je imala platu od približno polovine proseka mogla bi, prema ovoj pojednostavljenoj računici, da očekuje oko 106,30 evra bruto mesečno.
S druge strane, osoba koja je zarađivala više od proseka prikupljala bi više bodova, pa bi i njena buduća penzija bila veća.
Pet godina osiguranja ne znači automatski odlazak u penziju
Ispunjavanje minimalnog perioda osiguranja ne znači da osoba odmah nakon pet godina rada može da počne da prima penziju.
Potrebno je dostići i propisanu starosnu granicu. Ona se u Nemačkoj postepeno povećava sa 65 na 67 godina. Za osobe rođene 1964. godine i kasnije redovna starosna granica iznosi 67 godina.
Za starija godišta granica zavisi od godine rođenja i povećava se postepeno. Postoje i druge vrste starosnih penzija, ali za njih važe posebni uslovi, poput 35 ili 45 godina osiguranja.
Prikazani iznos je bruto, a ne konačna uplata
Iznos od 212,60 evra predstavlja okvirnu bruto penziju.
Konačan iznos koji bi penzioneru bio isplaćen može biti manji zbog doprinosa za zdravstveno osiguranje i osiguranje za dugotrajnu negu, a u određenim slučajevima i zbog poreza.
Na konačnu računicu mogu da utiču i:
- stvarne zarade ostvarene tokom svake godine
- periodi u kojima nisu uplaćivani doprinosi
- vreme provedeno na porodiljskom odsustvu ili u brizi o detetu
- priznati periodi nezaposlenosti ili bolesti
- raniji ili kasniji odlazak u penziju
- promene vrednosti penzijskog boda
- druge priznate godine i posebni dodaci
Zbog toga se precizan iznos ne može utvrditi samo na osnovu podatka da je neko radio pet godina.
Pet godina je minimum za pravo, a ne obećanje velike penzije
Najvažnije je razumeti razliku između uslova za sticanje prava i visine primanja.
Pet godina osiguranja može biti dovoljno da osoba jednog dana dobije nemačku redovnu starosnu penziju, ali njen iznos zavisi od ukupno prikupljenih bodova. Ako su zarade bile male, biće niža i penzija. Ako su zarade bile iznad proseka, iznos će biti veći.
Prema vrednostima koje važe od 1. jula 2026. godine, pet godina rada uz prosečnu nemačku platu donelo bi približno 212,60 evra bruto mesečno.
Za tačan obračun potrebno je provjeriti lični penzijski račun i zatražiti informaciju od Nemačkog penzijskog osiguranja, jer opšti primer ne može obuhvatiti sve okolnosti pojedinačnog osiguranika.
Napomena: Prikazana računica je informativna i zasnovana na vrednostima za 2026. godinu. Ne predstavlja zvaničan individualni obračun niti finansijski ili pravni savet.
