Institut Batut objavio važne informacije o hantavirusu: kako se prenosi i kako se zaštititi
Institut za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut“ objavio je informacije o hantavirusnim infekcijama nakon povećanog interesovanja javnosti usled zabeleženih slučajeva obolevanja na kruzeru u Južnom Atlantiku.
Stručnjaci navode da nema razloga za zabrinutost, ali ističu da je važno poznavati načine prenosa, simptome i mere prevencije.
Šta je hantavirus i kako se prenosi
Hantavirus pripada grupi zoonoza, odnosno bolesti koje se prenose sa životinja na ljude.
Glavni prenosioci su sitni glodari, poput miševa i pacova, kao i njihove izlučevine.
Do zaraze najčešće dolazi:
- udisanjem kontaminiranih čestica iz vazduha
- boravkom u prostorijama gde su prisutni glodari
- čišćenjem zapuštenih prostora bez zaštitne opreme
Prenos sa čoveka na čoveka je veoma redak i povezan samo sa određenim tipovima virusa.
Koji su simptomi
Početni simptomi mogu podsećati na grip, pa je rano prepoznavanje otežano.
Najčešći simptomi uključuju:
- povišenu temperaturu
- glavobolju
- bolove u mišićima i leđima
- malaksalost
- bol u stomaku
U težim slučajevima mogu se javiti:
- problemi sa bubrezima
- otežano disanje
- poremećaji cirkulacije
Dva oblika bolesti
Hemoragijska groznica sa bubrežnim sindromom (HGBS)
Ovaj oblik je češći u Evropi, uključujući Srbiju, i najčešće zahvata bubrege.
Hantavirusni plućni sindrom (HPS)
Češće se registruje u Americi i prvenstveno zahvata pluća.
Kakva je situacija u Srbiji
Prema dostupnim podacima zdravstvenih institucija:
- u poslednjih deset godina registrovano je oko 127 slučajeva
- tokom 2024. godine zabeleženo je 11 slučajeva
- tokom 2025. godine potvrđena su 2 slučaja bez smrtnih ishoda
Podaci ukazuju da se bolest u Srbiji javlja sporadično i da nema znakova epidemijskog širenja.
Da li postoji vakcina ili terapija
Trenutno ne postoji specifična vakcina niti ciljana antivirusna terapija za hantavirusne infekcije.
Lečenje podrazumeva:
- praćenje zdravstvenog stanja pacijenta
- ublažavanje simptoma
- lečenje mogućih komplikacija
Rano obraćanje lekaru može doprineti uspešnijem oporavku.
Kako se zaštititi
Stručnjaci preporučuju smanjenje kontakta sa glodarima i održavanje higijene prostora.
Preporučene mere zaštite:
- redovno održavanje higijene
- zatvaranje otvora kroz koje glodari mogu ući
- čuvanje hrane u zatvorenim posudama
- korišćenje rukavica i maske pri čišćenju
- izbegavanje suvog čišćenja izmeta glodara
Zaključak
Hantavirus je retka infekcija koja je prisutna i u Srbiji, ali se prema dostupnim podacima javlja sporadično. Informisanost, preventiva i blagovremeno obraćanje lekaru važni su za očuvanje zdravlja.
