Podzemni tuneli na granici Poljske i Bjelorusije: Šta se zna o navodima i kakve su bezbjednosne implikacije

Posljednjih mjeseci u medijima su se pojavile informacije o otkrivanju podzemnih tunela na granici između Poljske i Bjelorusije, za koje poljske vlasti tvrde da su korišteni za ilegalne prelaske migranata. Ove tvrdnje dolaze u kontekstu dugotrajnih političkih tenzija između Rusije, Bjelorusije i država Evropske unije.

Tema je izazvala veliku pažnju javnosti jer otvara pitanja bezbjednosti granica, hibridnih prijetnji i migracionih tokova u Evropi. U nastavku donosimo pregled dostupnih informacija i širi kontekst situacije.

Otkrivanje tunela na istočnoj granici

Prema saopštenjima poljskih zvaničnika, granične službe su tokom 2025. godine otkrile nekoliko podzemnih prolaza ispod granice s Bjelorusijom, posebno u regionu Podlaskie. Jedan od tunela, prema navodima vlasti, pronađen je u blizini sela Narewka.

Poljska granična služba ističe da su savremeni sistemi nadzora, uključujući termalne kamere i elektronske senzore, omogućili brzo otkrivanje i zatvaranje ovih prolaza. Veći broj migranata je, prema tim informacijama, priveden nakon pokušaja prelaska granice.

Bjeloruske vlasti do sada nisu javno potvrdile ove navode, dok zvanična Moskva odbacuje optužbe o organizovanom destabilizovanju Evropske unije putem migracionih tokova.

Šta znači pojam hibridne strategije

Izraz hibridna strategija koristi se u političkim i bezbjednosnim analizama kako bi opisao kombinaciju različitih metoda pritiska, uključujući informacione kampanje, ekonomske mjere, sajber napade i migracione tokove.

Poljske vlasti tvrde da se migrantska ruta preko Bjelorusije koristi kao sredstvo političkog pritiska na Evropsku uniju. Ove optužbe traju još od 2021. godine, kada je zabilježen nagli porast pokušaja ilegalnog prelaska granice.

Spekulacije o stranim akterima

U pojedinim medijskim izvještajima spominju se tvrdnje da su za izgradnju tunela angažovani stručnjaci iz inostranstva. Međutim, do sada nema javno dostupnih dokaza koji bi nedvosmisleno potvrdili identitet ili porijeklo eventualnih izvođača radova.

Bezbednosni analitičari upozoravaju da je u ovakvim situacijama važno razlikovati potvrđene informacije od spekulacija, posebno kada se pominju međunarodne organizacije ili oružane grupe.

Odgovor Poljske i Evropske unije

Poljska je prethodnih godina ojačala fizičku zaštitu granice izgradnjom ograde dužine oko 200 kilometara i instaliranjem sistema video nadzora. Zvaničnici ističu da su dodatne mjere uvedene kako bi se spriječili ilegalni prelasci i smanjio rizik od bezbjednosnih incidenata.

Evropska unija je takođe podržala jačanje kontrole spoljne granice, naglašavajući potrebu za koordinacijom među državama članicama.

Širi geopolitički kontekst

Ove optužbe dolaze u trenutku povećanih tenzija između Rusije i Zapada, naročito nakon početka rata u Ukrajini 2022. godine. U takvom okruženju, svaka bezbjednosna informacija dobija dodatnu političku težinu.

Stručnjaci ističu da su migracije složen fenomen koji uključuje ekonomske, bezbjednosne i humanitarne aspekte. Zbog toga je neophodno pažljivo analizirati sve dostupne podatke i oslanjati se na zvanične izvore.

Zaključak

Navodi o podzemnim tunelima na granici Poljske i Bjelorusije predstavljaju ozbiljnu bezbjednosnu temu koja zahtijeva dalju istragu i međunarodnu pažnju. Dok poljske vlasti tvrde da se radi o organizovanim pokušajima destabilizacije, druge strane negiraju odgovornost.

U ovakvim situacijama važno je pratiti provjerene informacije, izbjegavati širenje neprovjerenih tvrdnji i razumjeti širi politički kontekst. Bez obzira na različita tumačenja, bezbjednost granica i stabilnost regiona ostaju prioritet za sve uključene aktere.